De entree van Station 's-Hertogenbosch aan de Stationspleinzijde is in de jaren 1995-1998 ontworpen door architect Sjoerd Soeters als een poort tussen het centrum en de sporen. Een breed bordes met treden voert je naar een glazen voorgevel onder een gebogen, breed uitstekende luifel. De poortvorm verwijst naar de historische rol van Den Bosch als vestingstad. De golvende dakvorm en het glas-staalconstructie maken dit het meest herkenbare beeld van het station, gefotografeerd op talloze ansichtkaarten en vaak gebruikt in stadspromotie.
Architect Sjoerd Soeters en de opdracht
Sjoerd Soeters (geboren 1947) is een Amsterdamse architect die in de jaren 90 bekend werd om zijn werk in de openbare ruimte. Voor 's-Hertogenbosch ontwierp hij niet alleen de stationshal en de poort-entree, maar ook de gebogen overkappingen en de centrale traverse. De opdracht kwam van NS en de gemeente, gecoördineerd door wat toen NS-Stations heette. De bedoeling was een nieuw, herkenbaar gezicht voor de stad waar tot dan toe een tochtige onderdoorgang stond.
De symboliek van de poort
Den Bosch was eeuwenlang een vestingstad met poorten in de stadswallen. Soeters greep terug op die typologie: de stationsentree fungeert als een hedendaagse stadspoort. Wie de trein af komt en het Stationsplein op stapt, beleeft een drempelmoment. Vanuit de stad gezien staat de poort hoog en helder, met daarboven de NS-letters en de naam 's-Hertogenbosch. De golvende luifel verwijst niet alleen naar de Bossche bouwtraditie maar ook naar de gebogen daken die elders in de stad terugkomen, bijvoorbeeld bij het stadhuis.
Materialen en constructie
Het ontwerp combineert glas, staal en lichtgekleurde natuursteen. De luifel is een staalskelet met een witgrijze coating, de gevel grotendeels glas. Op zonnige dagen reflecteert de glasgevel het beeld van het Stationsplein; bij avond is de hal van binnenuit verlicht en zichtbaar van een afstand.
Onderdelen van de entree
- Bordes. Brede natuurstenen treden die het hoogteverschil overbruggen tussen Stationsplein en hoofdhal.
- Glazen voorgevel. Hoge glasvlakken met smalle stijlen, een lichte transparantie naar binnen en buiten.
- Luifel. Gebogen, ver uitstekend dak dat bescherming biedt tegen regen aan de pleinzijde.
- Naamletters. 's-Hertogenbosch in NS-blauw, hoog op de gevel.
- Klok. Centraal in de gevel, in NS-stijl.
- Toegangshal. Direct achter de glazen pui, met aansluiting op de centrale traverse.
Snelle-feiten-tabel
| Aspect | Stand 2026 |
|---|---|
| Architect | Sjoerd Soeters |
| Verbouwing | 1995 tot 1998 |
| Functie | Hoofdentree Stationsplein |
| Materialen | Glas, staal, natuursteen |
| Vorm luifel | Gebogen, ver uitstekend |
| Symboliek | Stadspoort, vesting |
| Adres | Stationsplein 1, 5211 AP |
Plek in de geschiedenis van het station
Het Bosse station heeft drie grote fasen gekend. Het oorspronkelijke station opende in 1865, het tweede gebouw stamt uit 1896 en het derde, huidige gebouw is grotendeels uit de verbouwing 1995-1998. Voor een uitgebreide beschrijving van die laatste verbouwing zie verbouwing Station Den Bosch 1995-1998. De vroege geschiedenis vind je in geschiedenis Station Den Bosch: opening 1865 en achtergrond bij het oudere gebouw in architect en bouwstijl van het oude Station Den Bosch.
Hoe past de entree in het stadsbeeld?
Het Stationsplein werd na 2000 opnieuw aangelegd, met meer ruimte voor voetgangers en fietsers en een verlaagd busplatform. De monumentale entree is sindsdien het beeldmerk van die nieuwe pleinindeling. De golvende luifel blijkt vaker in stadspromotie en op huisstijldragers van de gemeente. Vanaf de Visstraat en de Markt gezien is de poort een einde-perspectief van de zichtas tussen stad en spoor.
Bezienswaardigheden in en rond de entree
- De grote NS-klok in de gevel, een traditioneel ontwerp in een modern omhulsel.
- De keramische tegels en bestrating van het Stationsplein, die de stadskleuren weerspiegelen.
- Het kunstwerk in de hal met verwijzingen naar de stadshistorie, zie kunstwerken op Station Den Bosch.
- De rij Bossche bomen langs het plein, in 2010 vervangen vanwege wortelschade aan de pleinverharding.
- De zichtlijn vanuit de hoofdhal richting de Markt, een doelbewuste assenkruis door Soeters ontworpen.
Tips voor wie de entree wil fotograferen
- Vroege ochtend. Tussen 06.30 en 07.30 uur is het Stationsplein leeg en vangt de zon de luifel goed.
- Avond na 21.00 uur. De binnenverlichting maakt de glasgevel visueel sterk; gebruik een statief.
- Schuin van rechts. Vanuit de hoek bij de taxistandplaats zie je de luifel het mooist gebogen.
- Vanaf de Visstraat. Voor een totaalshot van het plein met de poort als einde-perspectief.
- Bij regen. De luifel weerspiegelt in de natte pleintegels, een typisch Bosch beeld.
Voor het looprouteperspectief en oriëntatie binnen het station zie de plattegrond Station Den Bosch. Wie historisch fotomateriaal wil vergelijken kan terecht in fototour Station Den Bosch toen en nu.
Veelgestelde vragen
Wie ontwierp de monumentale entree?
De Amsterdamse architect Sjoerd Soeters ontwierp de entree als onderdeel van de grote stationsverbouwing tussen 1995 en 1998. Het bordes, de glazen pui en de gebogen luifel zijn van zijn hand.
Is het stationsgebouw een rijksmonument?
Het huidige gebouw uit 1995-1998 heeft geen rijksmonumentstatus, omdat het te recent is. Wel wordt het gezien als beeldbepalend voor de stad en is het opgenomen in gemeentelijke beschrijvingen van naoorlogse architectuur.
Waarom heeft de entree een gebogen luifel?
De gebogen vorm verwijst naar de Bossche bouwtraditie en de stadspoort-typologie. Soeters wilde een hedendaagse poort tussen stad en spoor maken; de boog markeert de overgang.
Wat staat er boven de entree geschreven?
De stadsnaam 's-Hertogenbosch in NS-blauwe letters, samen met een klassieke NS-klok. Beide zijn onderdeel van de standaard NS-huisstijl voor stations.
Kan ik de entree zonder treinkaart bezoeken?
Ja. De stationshal en de entree zijn vrij toegankelijk; alleen de perrons zijn na inchecken. Je kunt dus op het bordes komen en de hal in zonder OV-chip.
Welke andere ontwerpen zijn van Sjoerd Soeters?
Soeters tekende onder meer projecten in Amsterdam, Zaandam (het bekende stadhuis) en Den Bosch. Voor het station ontwierp hij ook de gebogen perronkappen en de centrale traverse.
